Πρωτοπρεσβύτερος Πρωτοπρεσβύτερος Χαρίλαος Ε. Παπαγεωργίο

Πρωτοπρεσβύτερος Πρωτοπρεσβύτερος Χαρίλαος Ε. Παπαγεωργίου

Πρότυπα της Π. Διαθήκης στο έργο του γέρ. Αιμιλιανού

4 Νοεμβρίου 2014

δ. Ο Ιακώβ  είναι  ίσως  η  προσφιλέστερη  και ευγλωττότερη  για  τον π. Αιμιλιανό μορφή  της  Παλαιάς  Διαθήκης. Ο  Γέροντας  λάτρευε  τον  μέγα  Πατριάρχη  και  ελκυόταν  από  την  γεμάτη  προφητικό  μυστήριο  ζωή  του. «…Επαινώ  την  Ιακώβ  κλίμακα   και  την  στήλην  ην  ήλειψεν  τω  Θεώ και  την  προς  αυτόν πάλην  η  τις  ποτε  ην , οίμαι  δε  του  ανθρωπείου  μέτρου  προς  το  θείον  μέτρον  αντιπαρέκτασις  και  αντίθεσις , όθεν  και  άγει  τα  σύμβολα  της  ηττωμένης  γενέσεως…»[113].  Ο Γέροντας  λαμβάνει  αφορμή  από  το  συμβάν  της  πάλης  του  μεγάλου  Πατριάρχου  με  τον  ζώντα  Θεό για  να προβάλλει  τη  θεολογική άποψη  της  « ηττωμένης  γενέσεως »  που  παλαίει  και  λαμβάνει  ως  έπαθλο  τη  θεία  ευλογία.

Όταν  ο  Ιακώβ  ευρίσκεται  στη  δυσκολότερη  φάση  της  ζωής  του , καταδιωκόμενος  από  τον αδελφό  του Ησαύ , επιθυμεί  να  επιστρέψει  στη  γη  των  πατέρων  του. Στο  νόστο  του  αυτό  τον  επισκέπτεται  ανήρ  ολοφώτεινος  « είδος Θεού » , δηλ. ο  ίδιος  ο  Θεός μέσα  στη  νύκτα  και  παλεύει  μαζί  του [114].  Προς  στιγμήν ο Ιακώβ  φοβάται  , θεωρώντας  τον ως  εχθρό , αλλά  στην  καρδιά  του  αναδύεται  μια άλλη  πληροφορία.  Στην  πάλη  αυτή νικούσε  ο Ιακώβ  το  Θεό. Στην  κρίσιμη  καμπή  ο  Θεός  του  λέει  ότι  ξημέρωσε  και  πρέπει  να  Τον  αφήσει  να  φύγει ,  αλλά  ο  Ιακώβ  Του  αρνείται  να  Τον  ελευθερώσει , παρεκτός  εάν  Εκείνος  τον  ευλογήσει.  Κι  ο  Θεός  τον  ευλογεί  και  μεταλλάσσει  το  όνομα  του  Πατριάρχου  σε  «Ισραήλ»  δείγμα  της  ξεχωριστής  προς  αυτόν ευλογίας – Διαθήκης.

Η φράση  της  ευλογίας  του  Θεού  συγκλόνιζε  το  Γέροντα : «…ου  κληθήσεται  έτι  το  όνομά  σου  Ιακώβ , αλλ’  Ισραήλ , ότι  ενίσχυσας μετά  Θεού  και  μετ’ ανθρώπων  δυνατός  έση…» . Μοιάζει  ο  Θεός  δηλ.  να  λέει  στον  καθένα  αγωνιστή  της  νήψεως: « Με  νίκησες , είσαι ισχυρός   στον  πνευματικό  σου  αγώνα  και  μεταξύ  των  ανθρώπων    θα  είσαι  δυνατός…»[115]. Εδώ  αποτυπώνεται  ο  καθημερινός  αγώνας  του  ανθρώπου ,  ο  οποίος  είτε  σκλαβώνεται  στους  εχθρούς , είτε ευτυχεί, είτε  βρίσκεται  σε  περιπέτεια, στην  πραγματικότητα  ζει  το  μόχθο  και  την  αγωνία  του  Ιακώβ  αλλά  εν  τέλει  απολαμβάνει  τη  θεϊκή  ευλογία[116].  Αυτό  είναι καταστάλαγμα  της  πνευματικής  εμπειρίας[117], εφόσον  η  φαινομενική  νίκη  του  ανθρώπου  στην ιδιότυπη   πάλη  του  με  το  Θεό , εντέλει  γίνεται  κένωση  του  Θεού  που πληροί  τον  άνθρωπο και  τον  λαμπρύνει  με τη  θεϊκή  Του  παρουσία χαρίζοντάς  του  ισχύ και  δύναμη[118]. Ο  Γέροντας  μέσα  από  τη  θεολογία  της  «ηττωμένης  γενέσεως » , αλλοιωμένος  από  τη  θεία  χάρη[119] περιέγραφε  τον  αγώνα  του  να  ευλογηθεί  από  το  Θεό και καταθέτει  το  βίωμά  του  ως  ύψιστη  μοναστική  εμπειρία.

ε. Ο  Ηλίας  αποτελεί τον  εκλεκτό  και  πυρφόρο  προφήτη  της  Παλαιάς  Διαθήκης ,  την ενσάρκωση  του  θείου ζήλου[120]. Καταξιώνεται  δια  της ερήμου όπου  δέχεται  θεοφάνειες  και  θεοσημίες[121]  προκειμένου  να  επιτελέσει  το  προφητικό  του  έργο. Η  νηπτική  του  ζωή[122] (νηστεία, άσκηση , προσευχή ) συντελούν  στην  εκζήτηση   και  έκχυση  της  θείας  χάριτος  στην   ύπαρξή του  κι  έτσι  τον  καθιστούν  μαχητή  του  Θεού  με  πύρινο  λόγο[123].  Γίνεται  ο  μάρτυρας  της  αληθείας[124]   του  Θεού  στα  αλλόφυλα  έθνη  και  με  την  πυρφόρο   αλλά  και μυστηριώδη  ανάληψή  του προεικονίζει  την  εσχατολογική επιστροφή.  Είναι  το  πρότυπο  του  πιστού  και δικαίου ,  ο  οποίος  δια  της  προσευχής  του οικειούται  το  Θεό  και  φθάνει  στο  να  συνομιλεί  με  τον  σαρκωθέντα   και μεταμορφούμενο   Υιό  Του [125].

στ. Ο Ησαΐας  είναι ο θείος[126], ο  ορών[127]   τον  Θεόν  προφήτης , για  τον  οποίο η  φανέρωση  του  Θεού  είναι  μια  συγκλονιστική  εμπειρία  ζωής.  Και  αυτός  στοιχεί  στον  κανόνα  της  νηπτικής  ζωής[128] ώστε  να  καταυγάζεται η  ύπαρξή  του από  το  κάλλος  του  Θεού . Αυτό  που προκαλεί  την  έκχυση  της  χάριτος  στην  ύπαρξή  του  είναι η  βαθυτάτη ταπείνωσή  του  που  εξιλεώνει  το  Θεό. Με  την  προφητεία  του  για  την  ημέρα  Κυρίου , που  αποτελεί  τη  συγκεφαλαίωση  όλων  των  προφητειών,  δίδει  το  στίγμα  της  Βασιλείας  του  Θεού[129].   Ομιλεί  για  την  αγιότητα[130]  ως τρόπο  ζωής  του  Θεού και   πρόσκληση  προς  τον  άνθρωπο , ώστε  να  αυτή  να  γίνει  σκοπός  της  ζωής  του.  Μέσα  από  τον  αγιασμό  αυτό  ο  προφήτης , και  δι’ αυτού ο  γέροντας  Αιμιλιανός,  μιλά  για  τον  ανακαινισμό  της  ανθρωπίνης  υπάρξεως[131] εν  ελευθερία, για  τη  θεραπεία, την καινούρια  ζωή,   το  φως,   τη  σωτηρία [132].

ζ.Ο  Δαβίδ  είτε ως  μεμονωμένος  άνθρωπος είτε  ως  βασιλιάς  παραμένει  ένας από  τους  τύπους  του  Μεσσία , ο  οποίος  θα  γεννηθεί από το γένος  του. Είναι  ένας  ορών  τον  Θεόν,   κλητός  Θεού κεχρισμένος , ευλογημένος.  Ο  Θεός  δοξάζει  τη  ζωή  του  και  υψώνει  τη  δυναστεία  του [133].  Γίνεται  ο  ελευθερωτής, ο  ήρωας   κι  ο  ποιμένας  του  λαού  του  Θεού[134]  και  η  αρετή  του μεγαλύνει  τα  έργα  του [135]. Ο  όρκος  της  οσιότητος και  αγνότητος που  υπέβαλε  στο  Θεό  είναι  κάτι  ανάλογο – όπως  τονίζει ο  Γέροντας –  της  μοναχικής  υποσχέσεως. Το  τραγικό  γεγονός  της  διπλής  πτώσεώς  του[136] καθίσταται ,  μετά  τις  πρώτες  τραγικές  συνέπειες , αφορμή  μετανοίας , κίνητρο  σωτηρίας και ένας  ιδιότυπος  πνευματικός  τοκετός.

Ο  πειρασμός  γέννησε  δάκρυα  και   το   πάθος  έτεκε  συντριβήν. Έτσι  η  αρετή  του  υπερεκάλυψε  τα  πλήθη  των  ανομιών  και  τον  ανήγαγε  σε  ύψη  θεοπτίας , θεομιλίας και  θεολογίας.  Καταστάλαγμα  της  σωτηριώδους  εμπειρίας  του  υπήρξε  το  Ψαλτήριο όπου  συνάπτονται  σε αίνο , ικεσία  και  ευχαριστία τα  βιώματά  του.  Αυτό  που  κάμει  το  Θεό  να  παρακάμπτει  τις  όποιες – πολλές και  μεγάλες –  αδυναμίες  και  πάθη  του Δαβίδ  είναι η  υπακοή  στα  εντάλματά Του , έστω  κι  αν  προς  στιγμήν παρασύρεται.  Για  τον προφητάνακτα   ο  λόγος  του  Θεού  είναι  νόμος  και  οι  εντολές  Του  δείγματα μιας  θείας  ζωής,   που  καλείται  ο  κάθε  άνθρωπος  να  ζήσει  για  να  μεγαλουργήσει πνευματικά  υφιστάμενος  θεουργικώς  τη  σωτηρία  του  ως  δώρο αγάπης  του  Θεού.

[Συνεχίζεται]

 

[113] Γρηγορίου του  Θεολόγου , Θεολογικός Β  Περί  θεολογίας (κη) 26 , PG 36, 49B

[114] Γεν.32,  24-31

[115] Αρχιμ. Αιμιλιανού ,οπ. παρ ., Κατηχήσεις τ. 5 ,  σ. 97-98.

[116] Οπ. παρ., Κατηχήσεις τ. 3, σ. 119-120.

[117] Αρχιμ. Αιμιλιανού ,Λόγοι ασκητικοί – ερμηνεία στον αββά Ησαία,  Αθήναι 2005, σ. 106-108.

[118] Αρχιμ. Αιμιλιανού , οπ. παρ. , Κατηχήσεις  τ. 3,  σ. 147-48. Πρβλ.  Γέροντος  Σωφρονίου( Σαχάρωφ), Περί  προσευχής , εκδ. Ι.Μ.Τ. Προδρόμου, Έσσεξ 1993,  σ.129,132-3.

[119] Αρχιμ.Ελισαίου , μνημ. εργ., σ. 28.

[120] Γ Βασ.  17, 1-  19, 10 –  8, 15  και Α  Μακ.  2, 58

[121] Γ  Βασ.  19, 12

[122] Αρχιμ. Αιμιλιανού , οπ. παρ. Κατηχήσεις, τ. 2 ,  σ. 415.

[123] Σοφ. Σειράχ 48,1 .  Πρβλ. Λεξικό Βιβλικής Θεολογίας οπ.παρ.,  σ. 445.

[124] Αρχιμ. Αιμιλιανού , οπ. παρ.,  Κατηχήσεις τ. 1,  σ. 309.

[125] Πρβλ. Ιακ. 5,16 κ.ε.Ματ. 17,1-8

[126] Αρχιμ. Αιμιλιανού, Λόγος  περί  νήψεως – ερμηνεία στον  Άγιο Ησύχιο, Αθήναι 2008, σ. 464-469.

[127] Αρχιμ.Αιμιλιανού , οπ. παρ.,  Κατηχήσεις  τ. 2  σ. 365 κ.ε.

[128] Οπ. παρ., Κατηχήσεις τ. 1,   σ. 132-3.

[129] Οπ. παρ., Κατηχήσεις τ. 3 ,  σ. 345.

[130] Λεξικό Βιβλικής  Θεολογίας , οπ. παρ. , σ. 19-24.

[131] Αιμιλιανού Αρχιμ., οπ. παρ.,   Κατηχήσεις τ.  3,  σ.249  και  Ησ. 40,31

[132] Ησ. 42,6- 7  –  49,6 –  61.1

[133] Αρχιμ.Αιμιλιανού, οπ. παρ.,  Κατηχήσεις τ. 3,  σ. 369,371.

[134] Λεξικό Βιβλικής   Θεολογίας , οπ.παρ. , σ. 233-235 .

[135] Αρχιμ. Αιμιλιανού, οπ. παρ.,  Κατηχήσεις τ. 3 σ. 371.

[136] Β Βασ.  11  κα ι  Ιωάννου Κορναράκη , Βιβλικά  ψυχογραφήματα , οπ.παρ. , σ. 125 κ.ε.

Η αυθεντία της Παλαιάς Διαθήκης

 

Η αυθεντία της Παλαιάς Διαθήκης

Αρχιμανδρίτη ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

 Πολλές φορές γινόμαστε δέκτες παραλόγων ακουσμάτων, προερχομένων από τα τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά μέσα ενημερώσεως. Αυτό συνέβη και προ ολίγων ημερών, όταν ο καταξιωμένος μουσικοσυνθέτης κ. Μαρκόπουλος απεφάνθη, ως «ειδήμων θεολόγος», ότι άκουσον, άκουσον!!! Η Παλαιά Διαθήκη πρέπει να εξοβελισθή από τα ράφια των Ορθοδόξων Χριστιανών.

Άνθρωποι ανίδεοι, μη έχοντες καμμία σχέση με την Θεολογία ή και απλώς με την μελέτη της Αγίας Γραφής, Παλαιάς και Καινής Διαθήκης, αποφαίνονται εναντίον και των δύο Βιβλίων ή του ενός εξ αυτών όπως απεφάνθη ο πιο πάνω αναφερθείς εναντίον της Παλαιάς Διαθήκης απορρίπτοντες αυτήν, ως ιουδαϊκό βιβλίο, αναφερόμενο στην ιστορία των Εβραίων και περιέχον «σεξουαλικά όργια» και απάνθρωπες διατάξεις, μη συμφωνούσες με την ευρύτερη χριστιανική διδασκαλία της αγάπης.

Η Παλαιά Διαθήκη ήδη από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες δέχθηκε τα πυρά των διαφόρων αιρετικών. Κατά τον ΙΘ' και τον Κ' αιώνα, με αφετηρία την Γερμανική ομάδα «Deutsche Christen», η οποία απεσπάσθη από την Προτεσταντική Γερμανική Ευαγγελική Εκκλησία, ασκείται εναντίον της Παλαιάς Διαθήκης σφοδρή πολεμική, ιδιαιτέρως από τον ευρύτερα γνωστό πολέμιο της, τον προτεστάντη θεολόγο A. Harnack.
Όλη αυτή η πολεμική γίνεται για τον λόγο ότι το βιβλίο αυτό έχει παρανοηθεί ως προς το περιεχόμενο του, προσεγγίζεται μονομερώς, υπάρχει εναντίον του μεγάλη προκατάληψη και ερμηνεύεται, τις περισσότερες φορές, μέσα από ιδεολογικές και νοσηρές φυλετικές τοποθετήσεις. Αυτή, όμως, η υποτίμηση και απόρριψη της Παλαιάς Διαθήκης συμπαρασύρει σε απόρριψη και την Καινή Διαθήκη.

Η Παλαιά Διαθήκη αποτελείται από 49 κανονικά βιβλία. Για την κανονικότητα και των 49 βιβλίων της ομιλούν οι Απόστολοι, οι Αποστολικοί Πατέρες, οι μετέπειτα Άγιοι Πατέρες, από τον Μέγα Αθανάσιο μέχρι και τον Άγιο Νεκτάριο, ο Νομοκάνων του Μ. Φωτίου, οι Σύνοδοι Ιππώνος (393), Καρθαγένης (397) και η Πενθέκτη (692).

Τοιουτοτρόπως τα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης, στην Ελληνική από τους Έβδομη κοντά και στην Λατινική (Vulgata) από τον Άγιο Ιερώνυμο, καθιερώθηκαν πλέον ως αυθεντικά κείμενα, χωρίς να υποστούν την παραμικρή μεταβολή. Τα βιβλία της Παλαιάς, πως και της Καινής Διαθήκης, είναι θεόπνευστα. Οι αλήθειες οι οποίες εμπεριέχονται στην Παλαιά Διαθήκη είναι θείες και ρυθμίζουν την ζωή των ανθρώπων «εν τω Θεώ». Υπάρχει, βεβαίως, και ο ανθρώπινος παράγων, όπως η γλώσσα, το ύφος, το φιλολογικό είδος, η ιδιοσυγκρασία, το ιστορικό πλαίσιο, το πολιτιστικό επίπεδο και το κοινωνικό περιβάλλον της εποχής.

Για τον λόγο αυτό ό Θεάνθρωπος Κύριος, αποδεχόμενος το βιβλίο αυτό, δεν είπε «ουκ ήλθον καταλύσαι ,ότι υπάρχει εν τη Παλαιά Διαθήκη», αλλά περιόρισε την μη κατάλυση στον Νόμο και τους Προφήτες λέγοντας: «μη νομίσητε ότι ήλθον καταλύσαι τον νόμον ή τους Προφήτας, ουκ ήλθον καταλύσαι αλλά πληρώσαι.1

Ο Απόστολος Παύλος, γράφοντας την Β' Επιστολή του προς τον μαθητή του Τιμόθεο, του λέγει: «πάσα γραφή θεόπνευστος και ωφέλιμος προς διδασκαλίαν».2 Αυτά τα λόγια αναφέρονται στην Παλαιά Διαθήκη. Αλλά και ό Ίδιος ό Θεάνθρωπος Κύριος αποδέχεται και στηρίζει την Παλαιά Διαθήκη εμφανιζόμενος στις Συναγωγές, μελετών και ερμηνεύων αυτήν. «Και ανέστη αναγνώναι», μας διασώζει ο Ευαγγελιστής Λουκάς.3 Ο Ιησούς Χριστός την απεδέχετο, οι «φωτισμένοι» έξυπνοι εχθροί της δεν την καταδέχονται (!). Ο Ευαγγελιστής Μάρκος, για να ομιλήση περί αναστάσεως νεκρών, παραπέμπει στην Παλαιά Διαθήκη.4 Άλλα και όλοι οι Συγγραφείς της Καινής Διαθήκης, όταν εκφράζονται με το «γέγραπται γαρ» ή «ίνα η Γραφή πληρωθή» ή «η Γραφή λέγει» ή «ερευνάτε τας Γραφάς» κ.λπ., περί ποίας Γραφής ομιλούν, αν όχι περί της Παλαιάς Διαθήκης;

Επομένως, μπορούμε αβίαστα να συμπεράνουμε ότι η αυθεντία της Παλαιάς Διαθήκης στηρίζεται στον Ίδιο τον Θεάνθρωπο Κύριο και τους Άγιους Του Αποστόλους. Μέσα απ' αυτό το θεόνευστο βιβλίο διακρίνουμε την παρουσία του Θύου ως άκτιστη ενέργεια στην ιστορία, όχι μόνον του Ισραηλιτικού λαού, αλλά και γενικότερα του Σύμπαντος κόσμου. Η Αγία μας Εκκλησία παρέλαβε από την Παλαιά Διαθήκη την μονοθεΐα, την κοσμολογία, την ανθρωπολογία, την διδασκαλία περί του αοράτου κόσμου και τέλος την εσχατολογία.
Έτσι αντιλαμβανόμεθα όλοι ότι στην Παλαιά Διαθήκη δεν περιγράφεται μόνον η ιστορία του Ιουδαϊκού λαού, αλλά καταγράφονται επιλεκτικά τα κύρια γεγονότα, τα οποία συνδέονται με την παρέμβαση του Τριαδικού Θεού στην ιστορία του λαού αυτού, ό όποιος Τον απεδέχθη, για να προετοιμασθή ο κόσμος και να υποδεχθή τον Σαρκωθέντα Λόγο του Θεού Πατρός. Άνευ της Παλαιάς Διαθήκης δεν είναι δυνατόν να στηριχθή η Καινή Διαθήκη, ούτε να γίνει καταληπτό το Μυστήριο της Θείας Οικονομίας.

Ο Ιερός Χρυσόστομος λέει χαρακτηριστικά: «Προέλαβε την Καινήν η Παλαιά και ηρμήνευσε την Πάλαιαν η Καινή ... ουκ εσβέσθη τα παλαιά, ηρμηνεύθη γάρ εν τη Καινή».5

Όποιος, λοιπόν, δεν αποδέχεται την Παλαιά Διαθήκη κατά τον ένα ή τον άλλο τρόπο είναι αιρετικός και επομένως αποκόπτεται από το Σώμα της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

1. Ματθ. ε', 17.
2. Β' Τιμ. Ί', 16.
3. Λουκ. δ', 16.
4. Μάρκ. ιβ', 26.
5. Ρ. G. 50, 796.

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΕΦΗΜΕΡΙΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ  2002

 Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον    www.egolpion.com

ΓΙΑΤΙ Η ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ ΕΙΝΑΙ ΘΕΟΠΝΕΥΣΤΗ Π. ΙΕΡΕΜΙΑΣ ΦΟΥΝΤΑΣ

Η ψυχή στην Παλαιά Διαθήκη ως ενέργεια και ως πρόσωπο

26 Αυγούστου 2014

Πώς αντιλαμβάνονται τα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης την έννοια της ψυχής; Σήμαινε τότε ό,τι σημαίνει και σήμερα; Σε αυτά και άλλα συναφή ερωτήματα επιχειρεί να απαντήσει η μελέτη της θεολόγου-νομικού Ε. Παπαϊωάννου, την οποία δημοσιεύει τμηματικά η “Πεμπτουσία” (προηγούμενο άρθρο: http://www.pemptousia.gr/?p=75977). Στο σημερινό απόσπασμα συνεχίζεται η παρουσίαση της πρόσληψής της ως ζωτικής ενέργειας και εισέρχεται στην εξέταση της θεώρησής της ως Πρόσωπο.

Πηγή:www.taringa.net

Εκτεταμένη χρήση του όρου ψυχή ως ζωτικής ενέργειας των όντων παρατηρείται και στους Ψαλμούς. Η διαπίστωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, αφού στο βιβλίο των Ψαλμών η ψυχή απαντά ως όρος τόσο αριθμητικά όσο και σε ποικιλία νοηματικών εκδοχών περισσότερο από ότι σε οποιοδήποτε άλλο παλαιοδιαθηκικό κείμενο. Η ψυχή λοιπόν αναφέρεται με την αρχέγονη σημασία της σε σαράντα τρία χωρία των Ψαλμών. Στα 7,3, 7,6, 15,10, 16,9, 16,13, 21,21, 21,30, 22,31, 24,20, 25,9, 27,31, 29,4, 30,8, 30,14, 34,3, 34,4, 34,7, 37,13, 38,12, 40,5, 41,5, 48,9, 53,5, 53,6, 54,19, 55,7, 55,14, 56,5, 56,7, 58,4, 62,6, 62,10, 63,2, 68,11, 69,3, 70,10, 70,13, 85,14, 108,31, 114,4, 123,7, 141,5, και 142,3.

Στα παραπάνω χωρία η ψυχή εμφανίζεται ως το ζωοποιό μέρος του ανθρώπου. Έχει σημασία να τονίσουμε ότι σε όλους τους ψαλμούς ο όρος ψυχή αποδίδεται αποκλειστικά στον άνθρωπο και όχι και στα ζώα όπως συμβαίνει σε άλλα βιβλία της Π.Δ. Το φαινόμενο αυτό εξηγείται κατά ένα μέρος από την προσευχητική διάσταση των ψαλμών. Οι ψαλμοί είναι ποιήματα που απευθύνονται στον Θεό συνήθως σε πρώτο πρόσωπο, ενικό ή πληθυντικό. Επόμενο λοιπόν είναι, οι αναφορές στην ψυχή, να είναι αναφορές αποκλειστικά στην ψυχή του ανθρώπου[22].

Μία άλλη πολύ ενδιαφέρουσα οπτική γωνία για το θέμα μας προσφέρει ο στίχος 4 του 23^ου ψαλμού, ο οποίος ταυτίζει την ψυχή με το πολύτιμο αγαθό της ζωής. Η ψυχή στο σημείο αυτό περιγράφεται ως κάτι πολύ σημαντικό για να το διακινδυνεύει ο άνθρωπος με επιπόλαιες πράξεις και συμπεριφορές. Αποκτά επίσης κατά κάποιον τρόπο περισσότερο πνευματικό περιεχόμενο και συνδέεται με την αποφυγή της αμαρτίας («αθώος χερσίν»), με την καθαρότητα της καρδιάς («καθαρός τη καρδία») και με την αποφυγή της ψευδορκίας εναντίον του πλησίον («ουκ ώμοσεν επί δόλω τω πλησίον αυτού»).

Μία ενδιαφέρουσα άποψη για την ψυχή παρουσιάζει το 1,9 των Ωδών όπου το περιεχόμενό της προσιδιάζει περισσότερο με την αρχική της Π.Δ., αυτή της ζωτικής ενέργειας. Ωστόσο εδώ της αποδίδονται κυρίως ενστικτώδη σωματικά χαρακτηριστικά, όπως αυτό του κορεσμού της ανθρώπινης επιθυμίας για υλικά αγαθά, τα οποία μάλιστα αποκτώνται δια της βίας: «Διώξας καταλήψομαι, μεριώ σκύλα, εμπλήσω ψυχήν μου, ανελώ τη μαχαίρη μου, κυριεύσει η χειρ μου».

Στην ίδια νοηματική γραμμή με τα παραπάνω έστω και με αντίθετη κατεύθυνση, κινούνται και οι αναφορές στη σχέση της ψυχής με την νηστεία. Η νηστεία αποτελεί θυσία προς τον Θεό και κυρίως μέσο καθαρμού του ανθρώπου πριν την επικοινωνία του με τον Θεό. Η νηστεία μειώνει τις σωματικές αντοχές, ωστόσο ο αντίκτυπός της αφορά τον όλο άνθρωπο ως ζωντανό σύνολο. Η ψυχή και εδώ έχει την έννοια της κινητήριας δύναμης της ανθρώπινης ύπαρξης, δεμένης άρρηκτα με το σώμα, η οποία αν δεν τραφεί ταπεινώνεται, έρχεται δηλαδή σε κατάσταση αδυναμίας. (Ψαλμ. 34, 13).

Στο βιβλίο του Ιώβ εξάλλου συναντούμε τις ίδιες εκδοχές ως προς την εννοιοδότηση της ψυχής τις οποίες συναντήσαμε και στις προηγούμενες ενότητες. Κυρίαρχη είναι η έννοια της ψυχής ως ζωής του ανθρώπου. Η ψυχή, που είναι εδώ η ζωή, αφ’ ενός είναι το στοιχείο που κρατά τον άνθρωπο ζωντανό (Ιώβ 2,6), αφ’ ετέρου είναι επιδεκτική ποιότητας και ειδικά τον Ιώβ ποιότητας που συνεπάγεται οδύνες, θλίψεις, πένθος και πικρία (Ιώβ 7,11, 10,1, 14,22, 27,2). Ο Θεός δίνει το ελεύθερο στον διάβολο να δοκιμάσει τον Ιώβ με ασθένειες, υπό την προϋπόθεση ότι θα διαφυλάξει την ψυχή του. Η εντολή δεν αφορά κάποια διαστροφή της ουσίας του πνευματικού μέρους της ψυχής, αλλά καθαρά την πνοή της ζωής του[23]. Είναι σαν να λέει ο Θεός στον διάβολο: «κάν’ τον ό,τι θέλεις, μόνο μην πεθάνει!». Έτσι η ζωή του Ιώβ γίνεται κόλαση σε σημείο που να παρακαλεί τον Θεό να απαλλάξει την ψυχή του από το «πνεύμα» της, να τον αφήσει δηλαδή να πεθάνει (7,15).

Πολύ μεγάλη σπουδαιότητα για το θέμα μας έχει η χρήση του όρου ως ζωτικής ενέργειας από βιβλία τα οποία αναδεικνύουν την ηθική υπόσταση της ψυχής και βρίθουν ηθικών παραινέσεων, όπως αυτά των Παροιμιών και του Εκκλησιαστή. Στον Εκκλησιαστή είναι ιδιαίτερα αξιοπρόσεκτη η πολύ συχνή αντιμετώπιση της ψυχής ως αποδέκτη των υλικών αγαθών (Εκκλ. 2,24, 4,8, 6,2, 6,3, 6,7). Η ψυχή απολαμβάνει και γεμίζει με τροφή και πόση και με κάθε αγαθό που μπορεί να απολαύσει ο άνθρωπος. Το ίδιο συμβαίνει και στις Παροιμίες στα 6,30 και 19,15.

2.2. Η ψυχή ως Πρόσωπο

Όπως αναφέραμε στην αρχή της προηγούμενης υποενότητας, η έννοια της ψυχής στην Π.Δ. κινείται γύρω από τους δύο άξονες μορφή – σχήμα και κίνηση. Βασικό βέβαια είναι ότι ακόμη και όταν εκφράζει «κίνηση» η ψυχή πάντοτε συνδέεται με κάποια μορφή, δεδομένου ότι δεν μπορεί να υπάρξει από μόνη της χωρίς το σώμα. Οι κινήσεις της ψυχής πηγάζουν από κάποια σταθερή μορφή-σχήμα, η οποία μπορεί να περιγραφεί ως ατομικότητα κάθε ζωντανής ύπαρξης. Στα ζώα, παρά το γεγονός ότι πολλές φορές συμπεριλαμβάνονται στον όρο νεφές, σπάνια μπορεί να διακριθεί κάποιο είδος ατομικότητας πέρα από εκείνη που έχει καθαρά βιταλιστικό περιεχόμενο, αυτή δηλαδή της βιολογικής επιβίωσης.

Αντίθετα στον άνθρωπο η ατομικότητα ως ψυχή δεν του δίνει μόνον τη δυνατότητα να ξεχωρίζει ως ο ένας ανάμεσα στους πολλούς. Εκτός αυτού του δίνει και μία άλλη πιο σπουδαία δυνατότητα, να είναι μοναδικός. Η ψυχή λοιπόν είναι ο συνήθης ανθρωπολογικός όρος της Π.Δ. ο οποίος δηλώνει τη συνολική φύση ενός ανθρώπου, όχι ως προς αυτό που έχει, αλλά ως προς αυτό που είναι. Η ιδιότητά της αυτή της προσδίδει πρωτεύουσα θέση ανάμεσα στους παλαιοδιαθηκικούς όρους. Για τον λόγο αυτό μπορεί εύκολα να αντικατασταθεί από τους όρους πνεύμα, καρδιά ή σάρκα, παρά το γεγονός ότι υπό συγκεκριμμένες προϋποθέσεις συμβαίνει και αυτό, αλλά σε περιορισμένο αριθμό περιπτώσεων[24]. Για το θέμα που μας απασχολεί στην παρούσα συνάφεια που αφορά κυρίως την ψυχή σε «κίνηση», είναι αρκετά ενδιαφέρων ο ορισμός του Murtonem ο οποίος θέλει την ψυχή ως τη «ζωντανή και πράττουσα ύπαρξη του κατόχου της»[25].

 [Συνεχίζεται]

 

[22] Για περισσότερα σχετικά με τους Ψαλμούς και την ερμηνεία τους βλ. Δ. Καϊμάκη, Ψαλώ τω Θεώ μου, Θεσσαλονίκη 1990.

[23] Βλ. Eaton, J. H.,  Job, T and T Clark Study Guides. New York 2004.

[24] TWzNT, σ.620.

[25] Α. Murtonem, “Τhe Living Soul”, Stud. Or., 23,1 (1958), σ. 76.

Το ζήτημα εξέλιξης της έννοιας της “ψυχής” στην Παλαιά Διαθήκη

 

8 Αυγούστου 2014

Στο σημερινό απόσπασμα από τη μελέτη της θεολόγου-νομικού Ε. Παπαϊωάννου ολοκληρώνεται η παρουσίαση της τεχνικής πλευράς του ζητήματος (προηγούμενο άρθρο: http: //www.pemptousia.gr/?p=75083) και ακολούθως εισαγόμαστε στα σχετικά θέματα που απασχόλησαν τη βιβλική έρευνα.

Αναφορικά με την απόδοση του όρου λεμπ (καρδιά) με τον όρο ψυχή, τα πράγματα εκ πρώτης όψεως εμφανίζονται πιο περίπλοκα για δύο λόγους. Ο πρώτος και προφανέστερος είναι η σχετικά εκτεταμένη χρήση του ως ψυχής από τους Ο΄ (19 φορές). Ο δεύτερος και σημαντικότερος ρόλος είναι ότι ο όρος καρδιά, όπως και οι όροι ψυχή, πνεύμα, σάρκα και σώμα αποτελεί βασικό ανθρωπολογικό όρο τεράστιας σημασίας για την παλαιοδιαθηκική ανθρωπολογία[12]. Και μόνον η εκτεταμένη του χρήση, η οποία είναι αριθμητικά ισοδύναμη με εκείνη της ψυχής (πάνω από 800 φορές) φανερώνει τη βαρύτητα του όρου. Μία πιθανή σύγχυση των δύο όρων κατά τη μετάφραση των Ο΄, θα καθιστούσε απαγορευτική την ένταξη των εν λόγω χωρίων στην παρούσα εργασία και, εκτός αυτού, θα γεννούσε μία γενικότερη καχυποψία ως προς τη χρήση του κειμένου αυτού ως πηγή έρευνας για την εν λόγω έννοια.

Πηγή:http://asorblog.org/

Η απάντηση στον προβληματισμό αυτόν δίνεται μέσα από την εγγύτητα των δύο ανθρωπολογικών όρων. Και όταν λέμε εγγύτητα δεν εννοούμε πλήρη ταυτότητα. Απλά και οι δύο αυτοί όροι αποδίδουν το ίδιο πράγμα, το περιεχόμενο της εσώτερης φύσης του ανθρώπου, φωτίζοντάς την από διαφορετική σκοπιά[13]. Ωστόσο σε ορισμένες περιπτώσεις οι δύο όροι αυτοί φαίνεται να συμπίπτουν. Οι εξηγήσεις και οι λεπτομέρειες για αυτή την σύμπτωση θα παρατεθούν διεξοδικότερα σε επόμενη υποενότητα, όπου θα ερευνάται η σχέση ψυχής και καρδιάς. Εκείνο που θα θέλαμε να διευκρινίσουμε στην παρούσα φάση είναι ότι και στις δεκαεννέα φορές κατά τις οποίες ο όρος λεμπ αποδίδεται με τον όρο ψυχή υπάρχει νοηματική ταύτιση της ψυχής με την καρδιά[14] ή και το αντίθετο της καρδιάς με την ψυχή. Τα χωρία στα οποία ο όρος νεφές συμπίπτει νοηματικά με τον όρο λεμπ και ο τελευταίος αποδίδεται στα ελληνικά ως ψυχή είναι τα: Δ΄ Βασ. 6,11, 1 Παρ. 12,39, 15,29, 17,2, 2 Παρ. 7,11, 9,1, 15,15, 31,21, Ψαλμ.20,3, Παρ. 6,21, 15,32, 26,25, Ης. 7,2, 10,7, 24,7, 33,18, 42,25, 44,19 και Ιερ. 4,19.

Ένα άλλο σημείο το οποίο συνηγορεί υπέρ της μεταφραστικής συνέπειας των Ο΄ αναφορικά με τον όρο ψυχή είναι η αντίστροφη χρήση του όρου νεφές, όταν δηλαδή δεν τον μεταφράζουν ως ψυχή αλλά ως κάτι το οποίο ήθελε να αποδώσει με τον όρο νεφές ο εκάστοτε συντάκτης του παλαιοδιαθηκικού κειμένου σε μία συγκεκριμένη συνάφεια. Έτσι, παραδείγματος χάριν, στα χωρία Γεν. 14,21, Παρ. 16,26 και 18,25 το νεφές μεταφράζεται ως «ανήρ». Στα χωρία Ιησ. 10:28,30,35,37,39 και 11,11 ο όρος νεφές αποδίδεται με τη μετοχή «εμπνέον», η οποία συνοδεύεται συνεχώς από την αντωνυμία «πας» («παν εμπνέον»), εννοώντας κάθε ζωντανό οργανισμό που αναπνέει.

Στα Ψαλμ. 40,3 και Παρ. 13,4 ο όρος νεφές μεταφράζεται ως «χείρα» και στο Ιερ. 28,14 ως «βραχίων» δηλώνοντας με αυτές τις εκφράσεις την ισχύ. Η παρατήρηση αυτή έχει ιδιαίτερη αξία διότι αποδυναμώνει την θέση εναντίον των Ο΄, ότι μεταφέρουν την ελληνική σκέψη στην θεολογία της Π.Δ. αποδίδοντας αποκλειστικά πνευματικά χαρακτηριστικά στον όρο νεφές με την μεταφραστική του απόδοση ως ψυχή.  Όπως είδαμε, οι Ο΄ δεν χρησιμοποιούν την νεφές μόνον ως ψυχή, αλλά και με άλλες εκδοχές σύμφωνες προς την εβραϊκή-παλαιοδιαθηκική σκέψη.

            Από όσα μελετήσαμε λοιπόν καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι οι Ο΄ κατά τη μετάφρασή τους δεν φαίνεται να διακατέχονται από πλατωνικές επιρροές στη θεώρηση του όρου νεφές και την απόδοσή του ως ψυχή. Ή τουλάχιστον, ακόμη και να υπάρχουν αυτές οι επιρροές, δεν φαίνεται να είναι τόσο ισχυρές ώστε να επηρεάζουν δραστικά την εννοιοδότηση του όρου. Άρα μπορούμε να πούμε ότι σε γενικές γραμμές συμφωνούμε με τη θέση του καθηγητή Π. Μπρατσιώτη, ότι η χρήση του κειμένου των Ο΄ για την έρευνα της ανθρωπολογίας της Π.Δ. ιδιαίτερα αναφορικά με τον όρο ψυχή δεν είναι επισφαλής καθ’ ό,τι διατηρεί το αρχικό περιεχόμενο του όρου μέσα στο πνεύμα της θεολογίας της.

1.2. Χρονολογική εξέλιξη του όρου ψυχή στην Π.Δ.

Το θέμα της χρονολογικής εξέλιξης της έννοιας της ψυχής φαίνεται ότι απασχόλησε την βιβλική έρευνα. Ο προβληματισμός της ωστόσο εκφράζεται αποσπασματικά και όχι μέσα από εκτενείς μελέτες αποκλειστικά γι’ αυτό το θέμα. Κοινή παραδοχή των περισσότερων ερευνητών που ασχολήθηκαν με την παλαιοδιαθηκική ανθρωπολογία, είναι ότι δεν διαφαίνεται κάποια χρονολογική εξέλιξη. Η εξέλιξη της εν λόγω έννοιας είναι καθαρά νοηματική. Η διαπίστωση αυτή ενισχύεται από το γεγονός ότι οι διάφορες νοηματικές εκδοχές του όρου υπάρχουν ταυτόχρονα τόσο στα προγενέστερα όσο και στα μεταγενέστερα βιβλία της Π.Δ. [15].

Είναι αξιοπρόσεκτο ότι ο καθηγητής Μπρατσιώτης, αν και στο σημαντικό έργο του «Ανθρωπολογία της Παλαιάς Διαθήκης» αναφέρεται στις πρωτογενείς πηγές των περί δημιουργίας κειμένων (Γιαχβική παράδοση(J) και Ιερατικό κώδικα(P))[16], πουθενά δεν φαίνεται να εξαρτά από αυτές, ούτε από κάποιες άλλες (για παράδειγμα την Ελοχιμική παράδοση(Ε) και τη Δευτερονιμιστική (D)) την εξέλιξη του ότου ψυχή.

Η μοναδική χρονολογική εξέλιξη που παρατηρείται και η οποία επηρεάζει τη νοηματοδότηση του όρου σαφώς και άμεσα, είναι ο διαχωρισμός των κειμένων σε κείμενα προ και μετά της ελληνιστικής εποχής. Στα κείμενα τα οποία δημιουργήθηκαν από τις απαρχές της ελληνιστικής εποχής και ύστερα παρουσιάζονται απόψεις για την ψυχή οι οποίες διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό από εκείνες της προελληνιστικής εποχής. Είναι γνωστό το μέγεθος της επιρροής της πλατωνικής δυαλιστικής διδασκαλίας περί ψυχής στην μετά Πλάτωνος εποχή, πράγμα που θα δούμε αναλυτικότερα στο τρίτο κεφάλαιο. Αν και σύμφωνα με τον Π. Μπρατσιώτη η πλατωνική περί ψυχής άποψη δεν είναι η μοναδική στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, είναι σίγουρο ωστόσο ότι είναι η επικρατέστερη και αποτέλεσε την αφετηρία για τη διαμόρφωση οποιασδήποτε άλλης θεώρησης περί ψυχής από τον Πλάτωνα και έπειτα.

Υπό αυτές τις προϋποθέσεις σε πολλά χωρία της Π.Δ. τα οποία ανήκουν στους ελληνιστικούς χρόνους παρατηρούνται έντονες πλατωνικές επιρροές τόσο ως προς την οντολογική, όσο και ως προς την αξιολογική θεώρηση της ψυχής. Ορισμένα από τα πολύ χαρακτηριστικά χωρία που ενισχύουν την άποψη αυτή είναι τα εξής: Β΄ Μακ. 6,29 και Δ΄ Μακ. 1,20-35.

 [Συνεχίζεται]

 

[12] Πρβλ. Horst Dietrich Preuss, Theologie des Alten Testaments Bnd. 2, Israels Weg mit JHWH, Stuttgart 1992, σ. 119-120.

[13] Ό.π., σ. 120.  TWzNT, σ. 626.

[14] Τονίζεται δηλαδή περισσότερο η εσωτερική-πνευματική διάσταση της ψυχής η οποία ταυτίζεται με το περιεχόμενο του όρου καρδιά και απομακρύνεται νοηματικά από την εννοιοδότησή της ως πρωτογενούς ζωτικής δυνάμεως. Σε πολλά σημεία μάλιστα χρησιμοποιείται ο όρος ψυχή ταυτόχρονα με τον όρο καρδία ως πλεονασματικός, για να δοθεί έμφαση στον τελευταίο. Για περισσότερα βλ. σ. 62 κ.ε.

[15] Μπρατσιώτης Ανθρ., σ. 91-2 . Πρβλ. και TWzNT σ. 620.

[16] Μπρατσιώτης Ανθρ., σ. 17-32.

Η Παλαιά Διαθήκη προφητεύει και προσανατολίζει προς τον Μεσσία Χριστό, το πάθος και την ανάστασή Του

 

Μιχαήλ Χούλη, Θεολόγου

Η αποκάλυψη του Θεού στους ανθρώπους τελειούται στο πρόσωπο του Θεανθρώπου Ιησού, γεγονός για το οποίο μίλησε και ο απόστολος Παύλος (Γαλ. 4,4-5). Οι προφήτες της Π.Δ. επισημαίνουν και οραματίζονται μια μεσσιανική εποχή στην οποία ο άρχοντας της ειρήνης, ο Ιησούς Χριστός, θα οδηγήσει την ανθρωπότητα σε μια χρυσή εποχή δικαιοσύνης και αγάπης. Είναι η εποχή της Εκκλησίας. Μέσω της Εκκλησίας οι ενέργειες του Παρακλήτου-Πνεύματος, του τρίτου προσώπου τού ενός ως προς την ουσία Θεού, εισήλθαν στην πλάση και αφθαρτίζουν συνεχώς τη φύση, καθιστώντας όποιους το θελήσουν υιοθετημένα παιδιά του Θεού (Γαλ. 3,23-29). Στο εξής ο Θεός είναι πατέρας στοργικός και όχι απρόσωπη δύναμη ή λογική αναγκαιότητα στο σύμπαν.

Η Παλαιά Διαθήκη προσανατολίζει προς το Χριστό. Ο ίδιος ο Χριστός απέδιδε την εκπλήρωση των προφητειών στον εαυτόν του: «Αυτή είναι η αιώνια ζωή, κηρύττει, Το να γνωρίζουν εσένα τον μόνο αληθινό Θεό (τον Πατέρα) και τον Ιησού Χριστό τον οποίον έστειλες» (Ιω. 17,3). Στην Επί Του Όρους Ομιλία διαβεβαιώνει ότι δεν ήλθε να καταλύσει αλλά να πραγματοποιήσει (να συμ-πληρώσει) το Νόμο και τους προφήτες (Ματθ. 5,17). «Εγώ και ο Πατέρας, κάνει γνωστό στους ακροατές του, είμαστε Ένα» (Ιω. 10,30). Και ο απόστολος Θωμάς, μετά την ανάστασή Του, βλέποντάς Tον αναφωνεί: «Είσαι ο Κύριός μου και ο Θεός μου» (Ιω. 20,28). Μετά την ανάστασή Του, επίσης, παρατηρεί καθ’ οδόν τους μαθητές Λουκά και Κλεόπα που δεν διέγνωσαν το πρόσωπό Του μέσα στις Γραφές (Λουκ. 24,25-27), και εξήγησε στους μαθητές Του πριν αναληφθεί την μαρτυρία της Π.Δ. για το πρόσωπο και τη θεότητά Του, καθώς και για την σταύρωση και ανάστασή Του. Τους είπε δε ότι η δύναμη του Θεού θα τους καταστήσει μάρτυρες όλων αυτών για τη σωτηρία του κόσμου (Λουκ. 24,44-49).
Η κυρίως αξία επομένως της Παλαιάς Διαθήκης και το μεγαλείο της βρίσκεται στις ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΣΣΙΑ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟ, που δεν είναι μια και δύο, αλλά πάμπολλες. Με τις οποίες αναδεικνύεται ο Χριστός ως το μόνο ιστορικό πρόσωπο, του οποίου προφητεύθηκε η έλευση αιώνες πριν γεννηθεί, σε αντίθεση με τους φανταστικούς ψευτο-θεανθρώπους του εθνικού κόσμου, που δεν υπήρξαν πραγματικά, αλλά επρόκειτο για προσωποποιήσεις των εποχών και λειτουργιών της φύσεως. Ο Χριστός, ο νέος Αδάμ, είναι το κλειδί ερμηνείας της Π.Δ. υπό το φως αποκλειστικά της Κ.Δ. Και όταν πραγματοποιήθηκαν όλες κατά γράμμα οι προφητείες, ο τρόπος γέννησής του, ο τόπος, η καταγωγή, τα πάθη του, ο σταυρός του, η ανάσταση και ανάληψή Του, τότε μόνο φάνηκε και η ουσιαστική αξία της Π.Δ. ως προπαίδειας στο μυστήριο του Ιησού. Διότι πριν τον Χριστό παρέμενε εσφραγισμένη και ακατανόητη συλλογή βιβλίων. Οι καταπληκτικές προφητείες της Βίβλου, που ειπώθηκαν 10, 8, 7 και 6 αιώνες π.Χ., είναι ένα πραγματικό διαχρονικό θαύμα, αψευδής μαρτυρία περί της θεότητος και Μεσσιακής ιδιότητος του Ιησού Χριστού μέχρι συντελείας των αιώνων. Ας θαυμάσουμε μερικές από αυτές τις προφητείες, που ολοκληρώνουν το μήνυμα της Βίβλου και την διαχρονική αξία της, προσανατολίζοντας προς το Χριστό, που έφερε στον κόσμο την αλήθεια για τον Τριαδικό Θεό και τη Χάρη Του, προς κάθαρση, φωτισμό και θέωση του ανθρώπου.

ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΑΛΤΑΟΥΡΑΣ, ΓΕΝΕΣΗ 4: 8

ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΑΛΤΑΟΥΡΑΣ, ΓΕΝΕΣΗ 4: 8

ΓΕΝΕΣΗ 4: 8

ΣΑΛΤΑΟΥΡΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

         Όσοι ασχολούνται με την κριτική μελέτη της Αγίας Γραφής, ξέρουν ότι σε άλλα εδάφια το Μασοριτικό κείμενο είναι περισσότερο ακριβές και σε άλλα εδάφια περισσότερο ακριβες είναι το Ελληνικό κείμενο της Μετάφρασης των Εβδομήκοντα. Το κείμενο των Εβδομήκοντα όμως περιέχει περισσότερα βιβλία από τα βιβλία που οι Προτεστάντες δέχονται ως κανονικά για την Παλαιά Διαθήκη. Όταν εμφανίστηκε ο Προτεσταντισμός θεώρησε εσφαλμένα ότι το Μασοριτικό κείμενο ως Εβραϊκό είναι πιο αξιόπιστο από το  Ελληνικό κείμενο των Εβδομήκοντα. Επειδή λοιπόν οι Εβραίοι κατέληξαν να αποδέχονται το Μασοριτικό κείμενο, τους ακολούθησαν σε αυτό όσον αφορά την Παλαιά Διαθήκη και οι Προτεστάντες.

Η αλήθεια είναι ότι το κείμενο των Εβδομήκοντα είναι πολύ αρχαιότερο από το Μασοριτικό Εβραϊκό κείμενο. Το κείμενο των Εβδομήκοντα αποτελεί αρχαία  μετάφραση στα Ελληνικά του Αρχαιότατου Εβραϊκού κειμένου της Παλαιάς Διαθήκης και όχι μετάφραση του μεταγενέστερου Μασοριτικού κειμένου. Την εποχή του Ιησού υπήρχε ακόμη το αρχαίο Εβραϊκό κείμενο καθώς και η περισσότερο διαδεδομένη μετάφρασή του στα Ελληνικά γνωστή και ως Μετάφραση των Εβδομήκοντα. Η μετάφραση των Εβδομήκοντα διαβάζονταν και στις Συναγωγές. Αργότερα όταν η Μετάφραση των Εβδομήκοντα  απέκτησε την θέση του επίσημου κειμένου της Χριστιανικής  Εκκλησίας για την Παλαιά Διαθήκη, οι άπιστοι Εβραίοι άρχισαν να την πολεμούν, να την αρνούνται και να στρέφονται σε Εβραϊκά χειρόγραφα της Παλαιάς Διαθήκης, υποκινούμενοι όχι μόνο από την τάση τους να διαφοροποιηθούν από την Εκκλησία αλλά πιθανόν και από σωβινιστικό πνεύμα.

Οι θεομάχοι Εβραίοι που δεν πίστεψαν στον Ιησού Χριστό, έκαναν μια Ραββινική Σύνοδο στην Ιάμνεια το 90 μΧ και καθόρισαν τα βιβλία του Ιουδαϊκού Κανόνα. Πρόκειται για τα 39 βιβλία τα οποία δέχονται σήμερα οι Προτεστάντες για την Παλαιά Διαθήκη ! Δηλαδή βρισκόμαστε ενώπιον του εξής παραδόξου Προτεσταντικού φαινομένου : Οι αιρετικοί Προτεστάντες για την Παλαιά Διαθήκη δέχονται τον αριθμό βιβλίων που καθόρισε το αντιχριστιανικό Ραββινικό συνέδριο της Ιάμνειας (39 βιβλία) και αρνούνται τις Συνόδους της Αρχαίας Εκκλησίας οι οποίες αναγνωρίζουν 49 βιβλία  για την Παλαιά Διαθήκη !!! Θεωρούν οι Διαμαρτυρόμενοι την Ραββινική Σύνοδο της Ιάμνειας ανώτερη από τις Χριστιανικές Συνόδους !!! Και μετά έρχονται με περισσή υποκρισία και μας λέγουν ότι ακολουθούν « ΜΟΝΟ την Γραφή» και όχι τις «ανθρώπινες  παραδόσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας» !!!

Βέβαια επειδή η αντιχριστιανίκη Ραββινική Σύνοδος δεν ασχολήθηκε με την Καινή Διαθήκη ( διότι οι Ραββίνοι αρνούνται τον Ιησού και την Ανάστασή του), αναγκάζονται οι θλιβεροί συκοφάντες της Ορθοδοξίας =  Προτεστάντες,  εκόντες – άκοντες να αποτανθούν στις Εκκλησιαστικές Συνόδους και στους Πατέρες της Εκκλησίας για να πληροφορηθούν και να αιτιολογήσουν τον Κανόνα των 27 βιβλίων της Καινής Διαθήκης !!! Αυτό και αν είναι παράνοια ! Να θεωρεί κανείς αξιόπιστη πηγή πληροφόρησης για την Καινή Διαθήκη, την ίδια πηγή που θεωρεί αναξιόπιστη για την Παλαιά Διαθήκη !!!

Οι Ραββίνοι λοιπόν μετά την Σύνοδο της Ιάμνειας στράφηκαν στα Εβραϊκά χειρόγραφα της Παλαιάς Διαθήκης και τα οποία αιώνες αργότερα οι Μασορίτες επεξεργάστηκαν και έτσι σήμερα έχουμε το Μασοριτικό Εβραϊκό κείμενο που προτιμούν οι Προτεστάντες.

Στην παρούσα μελέτη θα εξετάσουμε το πώς διάφορες μεταφράσεις αποδίδουν το εδάφιο Γένεση 4:8. Παραθέτουμε δειγματοληπτικά τρείς αποδώσεις του εδαφίου :

«Και είπεν ο Κάϊν προς Άβελ τον αδελφόν αυτού, Ας υπάγωμεν εις την πεδιάδα· και ενώ ήσαν εν τη πεδιάδι, σηκωθείς ο Κάϊν κατά του αδελφού αυτού Άβελ εφόνευσεν αυτόν» (Βάμβας).

«Έπειτα από αυτό, ο Κάιν είπε στον Άβελ τον αδελφό του: [«Ας πάμε στον αγρό»]. Ενόσω, λοιπόν, βρίσκονταν στον αγρό, επιτέθηκε ο Κάιν στον Άβελ τον αδελφό του και τον σκότωσε» (Μετάφραση Νέου Κόσμου).

«And Cain talked with (=Μιλούσε με) Abel his brother: and it came to pass, when they were in the field, that Cain rose up against Abel his brother, and slew him» ( KJV – Αγγλική Βίβλος του Βασιλέως Ιακώβου).

        Το κοινό γνώρισμα των ανωτέρω μεταφράσεων, (και πολλών άλλων) είναι ότι μεταφράζουν το ΕΒΡΑΪΚΟ ΜΑΣΟΡΙΤΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αυτό το κείμενο θεωρούν ως το περισσότερο αξιόπιστο και αυτό έχουν ως βάση για την μετάφραση της Βίβλου. Ας δούμε λοιπόν τι λέει το Μασοριτικό κείμενο και πόσο ακριβείς είναι οι Μεταφράσεις που παραθέσαμε.

ΓΕΝΕΣΗ 4:8

ΑΚΡΙΒΗΣ  ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:

Βλέπουμε λοιπόν ότι το Μασοριτικό κείμενο λέγει για τον Κάϊν ότι  «Και είπεν» = (Βα-γιόμερ), ΧΩΡΙΣ ΟΜΩΣ ΝΑ ΛΕΓΕΙ ΤΙ ΕΙΠΕ !!!  Η φράση «Ας υπάγωμεν εις την πεδιάδα»  ΔΕΝ υπάρχει στο Μασοριτικό κείμενο ! Το κείμενο δηλαδή στο παρόν εδάφιο παρουσιάζει μεγάλη ανωμαλία. Είναι αλλοιωμένο. Αλλά οι μεταφραστές του Μασοριτικού κειμένου τι κανουν ; Ιδού τι κάνουν :

Α) Προσθέτουν την φράση που λείπει κλέβοντας την από το Ελληνικό κείμενο των Εβδομήκοντα !

«καὶ εἶπε Κάϊν πρὸς ῎Αβελ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ· διέλθωμεν εἰς τὸ πεδίον. καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἶναι αὐτοὺς ἐν τῷ πεδίῳ, ἀνέστη Κάϊν ἐπὶ ῎Αβελ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ ἀπέκτεινεν αὐτόν» Γένεση 4:8 (Κείμενο Εβδομήκοντα).

Αυτή την τακτική ακολουθεί ο Βάμβας και η Μετάφραση Νέου Κόσμου των Ψευδομαρτύρων του Ιεχωβά. Αυτός είναι ο λόγος που η ΜΝΚ των Χιλιαστών έχει εντός αγκυλών την φράση αυτή, διότι λείπει από το Μασοριτικό κείμενο.

Β) Παραφράζουν την Εβραϊκή φράση (Βα-γιόμερ) = «Και είπεν» ως «Μιλούσε με»  ! Έτσι παραφράζοντας την εν λόγω φράση δίνουν τέτοια μορφή στο κείμενο ώστε να μην χρειάζεται να προσθέσουν την φράση που λείπει, αλλά επίσης να κρύψουν την ασυνταξία που παρουσιάζει το Μασοριτικό !!! Δηλαδή με άλλα λόγια παρουσιάζουν την Γραφή να λέγει ότι ο Κάϊν συζητούσε με τον Άβελ αόριστα χωρίς να χρειάζεται να παρατεθούν τα λόγια !!! Η φράση όμως Βα-γιόμερ δεν σημαίνει «συζητούσαν» ή «μιλούσε με»  αλλά «Και είπεν» !

Αυτή την τακτική ακολουθούν πολλές Προτεσταντικές μεταφράσεις στα Αγγλικά καθώς και Εβραϊκές μεταφράσεις στα Αγγλικά.

Η Προτεσταντική KJV Bible γράφει όπως είπαμε «And Cain talked with (=Μιλούσε με) Abel his brother: and it came to pass, when they were in the field, that Cain rose up against Abel his brother, and slew him» ( KJV – Αγγλική Βίβλος του Βασιλέως Ιακώβου).

Η KJV δηλαδή παραφράζει την Εβραϊκη φράση ως «talked with» στο εδάφιο 8 του 4ου κεφαλαίου της Γένεσης ενώ στα εδάφια 6 και 10  του ίδιου κεφαλαίου την ίδια φράση αποδίδει σωστά ως «And said» και «And he said» = Και είπεν   !!!

= ΚΑΙ ΕΙΠΕΝ

= ΚΑΙ ΜΙΛΗΣΕ

Όπως βλέπουμε η φράση «Και μίλησε» είναι διαφορετική στα Εβραϊκα  από την φράση «Και είπεν»

Παράδειγμα :

« καὶ ἐλάλησε () Κύριος πρὸς Μωυσῆν ἐνώπιος ἐνωπίῳ, ὡς εἴ τις λαλήσει πρὸς τὸν ἑαυτοῦ φίλον. καὶ ἀπελύετο εἰς τὴν παρεμβολήν, ὁ δὲ θεράπων ᾿Ιησοῦς υἱὸς Ναυῆ νέος οὐκ ἐξεπορεύετο ἐκ τῆς σκηνῆς. Καὶ εἶπε ()Μωυσῆς πρὸς Κύριον·» Έξοδος 33:11-12 (Εβδομήκοντα)

Την επόμενη λοιπόν φορά αδελφοί που θα σας πλησιάσουν αιρετικοί Προτεστάντες για να σας δώσουν μετάφραση της Βίβλου «στην απλή γλώσσα που καταλαβαίνει ο λαός» να είσαστε επιφυλακτικοί ! Και να έχετε στο μυαλό σας πάντα ότι η Προτεσταντική Βίβλος έχει λιγότερα βιβλία από την Ορθόδοξη !

ΣΑΛΤΑΟΥΡΑΣ   ΧΡΗΣΤΟΣ